کولر گازي يک واحد تهويه مطبوع منطقه اي مي باشد که تمامي عوامل سيستم تهويه مطبوع شامل: چيلر، کندانسور هوائي، خطوط انتقال و فن کويل را به صورت يک مجموعه در خود دارد و در واقع يک واحد تهويه کوچک(پکيج يونيت) محسوب ميشود. لازم به توضيح است که در سيستم تهويه مطبوع در کندانسور و اواپراتور، آب به عنوان سيال واسط، عمل انتقال حرارت و برودت را انجام مي دهد ليکن در کولر گازي و واحد تهويه، معمولا عمل انتقال حرارت در کندانسور و اواپراتور، مستقيما توسط گاز مبرد و هواي اطراف آن انجام ميپذيرد و بنابراين از راندمان بالاتري برخوردار است.
کولر گازي يکپارچه(پنجره اي):
کولرهاي گازي در گذشته به صورت يکپارچه و به شکل مکعب مستطيل ساخته مي شدند که اواپراتور در جلو و کندانسور هوايي در قسمت عقب آن تعبيه شده و کمپرسور و شير انبساط در داخل محفظه قرار مي گرفته است. بزرگترين اشکال اين سيستم اجبار نصب آن در پنجره اتاق و يا محل مشابه مي باشد به طوريکه اواپراتور در داخل اتاق مانند يک فن کويل، هواي سرد را به محيط مي دهد و کندانسور، گرماي سيستم را به محيط بيرون منتقل مي نمايد. اين سيستم ها علاوه بر مشکلات معماري که در نماي خارجي و پنجره داخلي ايجاد مي نمايد طراح را در محل نصب دستگاه بسيار محدود مي سازد.
کولر گازي دو تکه اي(اسپليت)
مدل هاي جديد کولر گازي داراي دو قست مجزا مي باشند يعني کندانسور هوايي جدا از سيستم کولر ساخته شده و ارتباط آن به وسيله لوله هاي مسي برقرار مي شود که يکي با قطر بيشتر براي عبور گاز به داخل کمپرسور و کندانسور و ديگري با قطر کوچک تر براي انتقال مبرد مايع شده از کندانسور به سيستم شير انبساط و اواپراتور مي باشد.
با توجه به دو قسمتي بودن سيستم، بخش داخلي دستگاه که شامل اواپراتور مي باشد مي تواند در هر قسمت از اتاق يا سالن نصب شود و بخش خارجي که شامل کمپرسور و کندانسور است در فاصله چند متري دستگاه در بالن و يا روي ديوار خارجي قرار مي گيرد و انعطاف خوبي براي طراحي سيستم و جانمائي به همراه خواهد داشت.
در مدلهاي بزرگتر مي توان با يک کندانسور هوايي مشترک بعنوان واحد خارجي، چندين واحد خنک کننده داخلي را در اتاق هاي مختلف نصب نمود که بدين ترتيب در فضاي مخصوص براي نصب کندانسور صرفه جوئي بعمل مي آيد و عملاً يک نوع سيستم چند پانلي محسوب مي شود. حداکثر فاصله بخش خارجي و داخلي و طول لوله رابط و همچين اختلاف ارتفاع بين آنها، در کاتالوگ سازنده مشخص شده است.
مزيت هاي دستگاه کولر گازي عبارتند از:
1- سيستم مستقل و جداگانه براي هر اتاق و يا منطقه وجود دارد که در صورت خرابي و يا وجود اشکال، فقط قسمت مربوطه از کار مي افتد و به طور جداگانه قابل تعمير و تعويض مي باشد.
2- کنترل شرايط آب و هوايي براي هر اتاق به طور مجزا صورت مي پذيرد. همچنين با استفاده از دستگاه کنترل از راه دور، تمامي موارد از قبيل درجه حرارت، سرعت جريان هوا، جهت دمپرهاي هدايت هوا و کوران هوا قابل تنظيم خواهد بود.
3- هوا با چرخش و جابجايي دمپرها به صورت گردشي و قابل تنظيم در تمامي جهات اتاق و سالن جريان مي يابد.
4- سرو و صداي بسيار کم تر نسبت به فن کويل و ساير دستگاه هاي داخلي تهويه مطبوع (به دليل نوع ساخت سيستم) احساس مي شود.
5- قطع کامل سيستم هاي هر منطقه در صورت عدم نياز مي تواند انجام پذيرد در حاليکه در سيستم هاي متداول تهويه مطبوع، حتي با خاموش نمودن فن کويل، آب سرد در داخل شبکه لوله کشي و کويل هاي دستگاه در جريان مي باشد.
6- امکان برنامه ريزي نرم افزاري براي نحوه فعاليت دستگاه و زمان بندي قطع و وصل و ساير موارد مورد نياز قابل انجام است.
7- در بيشتر انواع کولرها با معکوس نمودن سيکل تبريد، سيستم مي تواند به صورت پمپ حرارتي عمل نمايد که بنابراين در زمستان گرم نمودن فضاي داخلي امکان پذير خوهد بود.
8- حذف شبکه لوله کشي داخل ساختمان و حذف تمامي و يا قسمتي از موتورخانه مرکزي، از ديگر مزاياي اين سيستم مي باشد.
9- کيفيت و هواي تهويه بسيار مطلوب و مطبوع و قابل کنترل مي باشد.
